Ontdek het Verborgen Verleden: De 400-jarige Band tussen Nederland en Taiwan
3 April 2026
Kunji TW&NL historie review
Kunji TW&NL historie review
Inzicht in de gedeelde geschiedenis tussen Nederland en dit eiland geeft extra diepgang aan de reiservaring. Hoewel de Nederlandse aanwezigheid minder dan veertig jaar duurde, heeft deze periode een blijvende culturele en historische stempel gedrukt op Taiwan.
De Portugese zeelieden (ja, niet de Nederlanders) waren onder de indruk van de natuurlijke schoonheid van het eiland en noemden het Ilha Formosa “het prachtige eiland”. Deze naam verspreidde zich al snel over Europese kaarten en in de literatuur, en wekte de interesse van andere mogendheden, waaronder de Nederlanders.
De Portugese zeelieden (ja, niet de Nederlanders) waren onder de indruk van de natuurlijke schoonheid van het eiland en noemden het Ilha Formosa “het prachtige eiland”. Deze naam verspreidde zich al snel over Europese kaarten en in de literatuur, en wekte de interesse van andere mogendheden, waaronder de Nederlanders.
Maar wat hield die aanwezigheid concreet in? De Nederlanders bouwden hun bestuurlijk centrum in Fort Zeelandia (in het huidige Anping, Tainan), dat uitgroeide tot hét symbool van deze periode. De relaties met de lokale bevolking waren wisselend: van onderhandelingen en samenwerking tot gewapende conflicten, wat de culturele verschillen tussen de groepen weerspiegelde. Een van de meest betekenisvolle aspecten van deze tijd was het werk van missionarissen. Zonder moderne hulpmiddelen zoals vertaaltechnologie vertaalden Nederlandse zendelingen christelijke teksten naar lokale talen. Daarmee legden zij de eerste schriftelijke vastleggingen van inheemse Formosaanse talen vast.
Het tijdperk van kaas en sandwiches kwam abrupt ten einde in 1661, toen de Ming-loyalistische leider Koxinga de controle over Taiwan overnam na een langdurig beleg van Fort Zeelandia.
De Nederlandse invloed leeft echter voort in taal, voedsel en landbouwpraktijken. Zo werden erwten door de Nederlanders geïntroduceerd en zijn ze vandaag de dag nog steeds terug te vinden in de Taiwanese keuken onder de naam “Nederlandse bonen” (荷蘭豆). Ook de geliefde Taiwanese mango’s zijn oorspronkelijk niet inheems op het eiland, maar werden waarschijnlijk via Indonesië door de Nederlanders geïntroduceerd. Deze vroege varianten staan lokaal bekend als “inheemse mango” (土芒果) en vormen de genetische basis voor de wereldberoemde Taiwanese mangosoorten.
In recente jaren hebben Taiwan en Nederland deze gedeelde geschiedenis opnieuw onder de aandacht gebracht. Met name in 2024, toen het 400-jarig jubileum van de Nederlandse aankomst in Taiwan werd herdacht. Dit mijlpaaljaar heeft geleid tot nieuwe samenwerkingen, tentoonstellingen, netwerken en publieke evenementen die de langdurige band tussen Taiwan en Nederland vieren.
Een van de meest fascinerende nalatenschappen is taalkundig in plaats van botanisch. De Taiwanese landmaat “ka” (甲), die vandaag de dag nog steeds veel wordt gebruikt, zou zijn afgeleid van het Nederlandse woord “akker”, dat “landbouwgrond” of “veld” betekent. Eén jia (甲, akker) komt overeen met ongeveer 6.700 m². Opmerkelijk is dat dit systeem ook terug te vinden is in Zuid-Afrika, een ander voormalig gebied onder invloed van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Zo ontstaat een bijzondere verbinding tussen drie geografisch ver uit elkaar liggende regio’s.2 and this system also survives in South Africa, another Dutch VOC territory! This created an interesting connections among three places far apart.
In recente jaren hebben Taiwan en Nederland deze gedeelde geschiedenis opnieuw onder de aandacht gebracht. Met name in 2024, toen het 400-jarig jubileum van de Nederlandse aankomst in Taiwan werd herdacht. Dit mijlpaaljaar heeft geleid tot nieuwe samenwerkingen, tentoonstellingen, netwerken en publieke evenementen die de langdurige band tussen Taiwan en Nederland vieren.
Waar de 17e eeuw draaide om controle over zeeroutes, zou de 21e eeuw wel eens kunnen draaien om de toeleveringsketens van geavanceerde chips. Bedrijven als ASML (Nederland) en TSMC (Taiwan) vormen samen de ruggengraat van de wereldwijde halfgeleiderindustrie. ASML is het enige bedrijf ter wereld dat in staat is om EUV-machines te produceren, essentieel voor het maken van de meest geavanceerde chips. TSMC is op zijn beurt ’s werelds meest toonaangevende producent van halfgeleiders voor toepassingen in smartphones, auto’s en AI-systemen.
Taiwan en Nederland, beide relatief klein in oppervlakte, delen een verrassend gevoel van herkenning op het gebied van industrie, geschiedenis en een open houding tegenover avontuur. Nederlandse reizigers die geïnteresseerd zijn in deze gedeelde geschiedenis mogen een bezoek aan Fort Zeelandia zeker niet overslaan. Tijdens een wandeling door Anping kom je niet alleen historische overblijfselen tegen, maar ook plaatsnamen en culinaire tradities die teruggaan tot de Nederlandse periode. Voor Nederlandse reizigers is Taiwan dan ook niet zomaar een verre bestemming, maar een plek waar de echo’s van het verleden nog altijd subtiel doorwerken in het heden.
